Walter Lassally, ο διευθυντής φωτογραφίας με την ελληνική ψυχή

«Με την Ελλάδα ήταν έρωτας κεραυνοβόλος, από την πρώτη στιγμή»

Walter Lassally, 2008

 

Στις 23 Οκτωβρίου 2017 έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος διευθυντής φωτογραφίας Walter Lassally. Οι περισσότεροι θυμούνται τ’ όνομά του από το Όσκαρ που κέρδισε για την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Αλέξης Ζορμπάς». Όμως, η καριέρα και η ζωή του ήταν γεμάτη από σημαντικά γεγονότα, πολύ πιο ενδιαφέροντα από το χρυσό αγαλματίδιο.

Γεννήθηκε το 1926 στο Βερολίνο, από πατέρα Γερμανό και μητέρα Πολωνέζα. Τον Ιούνιο του 1939 θα διαφύγουν στην Αγγλία, λόγω του χιτλερικού καθεστώτος, με απώτερο στόχο να μεταναστεύσουν στον Καναδά, Τελικά, όμως, αποκλείστηκαν εκεί. Ο μικρός Walter πήρε τα πρώτα κινηματογραφικά ερεθίσματα από τον πατέρα του, που ήταν πολιτικός μηχανικός και χρησιμοποιούσε το σινεμά στη δουλειά του για διάφορες μελέτες.

Στον κινηματογράφο θα πρωτοεμφανιστεί το 1947 ως βοηθός χειριστή κινηματογραφικής μηχανής λήψης στη βρετανική ταινία «Dancing with Crime». Το 1949 θα συνεργαστεί με τον Jules Dassin στην ταινία «Η Νύχτα και η Πόλη», ενώ το 1952 θα ξεκινήσει η συνεργασία του με τον σκηνοθέτη Lindsay Anderson.

Η πρώτη επαφή του Walter Lassally με τον ελληνικό κινηματογράφο θα γίνει το 1956, όταν θα τον συστήσει ο Anderson στο Μιχάλη Κακογιάννη για την ταινία «Το κορίτσι με τα μαύρα». Οι δυο τους θα συνεργαστούν σε συνολικά 6 ταινίες, με αποκορύφωμα τον «Αλέξη Ζορμπά» το 1964.

Σκηνή από την ταινία «Αλέξης Ζορμπάς», © TCM

 

Παράλληλα με τον Κακογιάννη θα συνεργαστεί και με άλλους Έλληνες σκηνοθέτες, όπως ο Ντίνος Δημόπουλος στη «Μανταλένα», στη «Λίζα και η άλλη» και στα «Δελφινάκια του Αμβρακικού», ο Αλέκος Σακελλάριος στην «Αλίκη στο Ναυτικό», ο Γκρεγκ Τάλλας στους «Κατασκόπους στο Σαρωνικό» και ο Γιώργος Σταμπουλόπουλος στην «Ανοιχτή επιστολή».

Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ και η Αλίκη Βουγιουκλάκη στη «Μανταλένα», © Φίνος Φιλμ

 

Ο Walter Lassally έμεινε γνωστός στην ιστορία του κινηματογράφου ως ένας από τους ανθρώπου που υπέγραψαν τη δεκαετία του ’50 το μανιφέστο του κινήματος «Free Cinema», αλλάζοντας τα έως τότε δεδομένα του βρετανικού κινηματογράφου. Το «Free Cinema» ήταν και η αιτία να γνωριστεί με τον βραβευμένο με 2 Όσκαρ Άγγλο σκηνοθέτη Tony Richardson και να δουλέψει σε 4 από τις σημαντικότερες ταινίες του: «A Taste of Honey», «Η μοναξιά του δρομέα μεγάλων αποστάσεων», «Tom Jones» (Όσκαρ καλύτερης ταινίας 1963) και «Ned Kelly».

O Albert Finney και η Susannah York στο πολυβραβευμένο “Tom Jones”, © Pinterest

 

Το 1969 θα συνεργαστεί μ’ έναν σπουδαίο άνθρωπο του θεάτρου, αλλά και του κινηματογράφου, τον Sir Peter Hall, ο οποίος «έφυγε» κι αυτός το 2017. Ο Hall, όπως και ο Lassally, λάτρευε την Ελλάδα και ήταν μάλιστα ο ξένος σκηνοθέτης με τις περισσότερες παραστάσεις στην Επίδαυρο. Την επόμενη χρονιά θα συνεργαστεί μ’ έναν ακόμη θεατράνθρωπο και θρύλο του Broadway, τον Harold Prince, στην ταινία «Something for Everyone».

Ένας από τους σκηνοθέτες που σημάδεψαν την καριέρα του ήταν ο James Ivory με τον οποίο γύρισαν συνολικά 5 ταινίες και 2 τηλεταινίες. Μάλιστα, για την ταινία «Οι Βοστονέζοι» προτάθηκε για βραβείο από την British Society of Cinematographers.

Σκηνή από την ταινία «Οι Βοστονέζοι», © imdb

 

O Lassally στη διάρκεια της μακρόχρονης πορείας του, βρέθηκε δύο φορές στο Μόναχο για επαγγελματικούς λόγους, με διαφορά 42 ετών! Το 1973 συμμετείχε στη σπονδυλωτή ταινία «Visions of Eight» με θέμα τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου του 1972, όπου δούλεψε με τον Arthur Penn, ενώ το 2015 επέστρεψε στο Μόναχο για ένα σεμινάριο σε φοιτητές της εκεί Σχολής Κινηματογράφου (HFF).

 

Η αγάπη του για την Ελλάδα είναι αδιαμφισβήτητη. Γι’ αυτό το λόγο επέλεξε την Κρήτη για να περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Το 1990 θα μετακομίσει στο χωριό Σταυρός Ακρωτηρίου στα Χανιά, εκεί δηλαδή που γυρίστηκε ο «Αλέξης Ζορμπάς» και θα δωρίσει στην ταβέρνα «Χριστιάνα» το Όσκαρ του για να το θαυμάζει ο κόσμος.

 

Το 2012 το χρυσό αγαλματίδιο κάηκε λόγω πυρκαγιάς, έμειναν, όμως ζωντανές οι αναμνήσεις μιας ολόκληρης εποχής. Ο Lassally ήταν ο διευθυντής φωτογραφίας που προτίμησε το φως της Ελλάδας για να φωτίσει τόσο τις ταινίες του, όσο και τη ζωή του.

Ο Lassally στην αγαπημένη του Κρήτη το 2011, © Joel Stratte-McClure

 


Κείμενο και Έρευνα: Αντώνιος Ευθυμίου

Πηγές:

  • «ΤΟ ΒΗΜΑ», «ΒΗΜΑgazino», Κυριακή 3 Δεκεμβρίου 2008, σελ.26
  • Internet Movie Database
  • Wikipedia