ΠΗΡΕ ΦΩΤΙΑ ΤΟ ΜΟΝΑΧΟ

φανος 1

 

 

H Ένωση Κοζανιτών Μονάχου αναβίωσε και πάλι το «Κοζανίτικο Καρναβάλι» με το άναμμα του Φανού. Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά το έθιμο, σήμα κατατεθέν της Κοζανίτικης αποκριάτικης παράδοσης, είχε και πάλι την τιμητική του στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας.

Μέχρι που φτάνουν οι ρίζες του Κοζανίτικου Φανού;

Οι απόψεις διίστανται. Πολλοί τον συνδέουν με τις αρχαίες διονυσιακές γιορτές, ενώ άλλοι τον συσχετίζουν με τις φωτιές του Αϊ-Γιάννη, έθιμο διαδεδομένο σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.

Η Κοζανίτισσα φιλόλογος Τάσα Σιόμου που βίωσε εξ απαλών ονύχων το εν λόγω έθιμο, γράφει:  

φανός 2

Από την Ήπειρο έως τη μήτρα της Πανδώρας

«Καίνε ακόμα οι φωτιές που πήραν οι πρόγονοί μας από την Ήπειρο, στην Τουρκοκρατία (1450), μαζί με τις γυναίκες, τα παιδιά, τα όπλα τους και μετοίκησαν στα βόρεια, στην Ανασέλιτσα και τέλος στην Κοζάνη, για ν’ αποφύγουν την αλλαγή της πίστης τους.

Ακόμα καίνε οι λιγοστές φωτιές που λαμπύρισαν στη μαυρίλα της κατοχής και συλλάβισαν στην αφωνία της δικτατορίας. …

Καίνε και τώρα γιγαντωμένες σε κάθε γειτονιά, καίγοντας το φράγμα της απομόνωσης και της αδιαφορίας, ονοματίζοντας το χάος της ανωνυμίας, σβήνοντας τις διαφορές της ηλικίας, μεταβάλλοντας τους θεατές σε εκστασιασμένους συμποσιαστές, με τα κιχιά, το εκλεκτό κρασί, τις μπάντες που γεννήθηκαν από τη μήτρα της Πανδώρας*.

Δεν καίνε σαν θλιβερή παρένθεση στην απανθρωπιά των ημερών μας. Σιγοκαίνε ολόκληρο το χρόνο στο γειτόνεμα για τα καλά και τα δύσκολα.

Στη χόβολή τους λικνίστηκε η ελπίδα σε φτωχά και δύσκολα χρόνια, με τα καρναβάλια-παρταλαίοι.

Στη χόβολή τους ζεσταίνεται η προσδοκία πως κι η σημερινή οδύνη με την εγρήγορση μας θα είναι μια θλιβερή παρένθεση».

φανός 3

Πέντι μπάμπις χόριψαν στου Μούνα… χο!

Με αυτήν την προσδοκία, το Σάββατο 18 Φεβρουαρίου 2017 μαζεύτηκαν στην «Taverna Ionio» φίλοι της ελληνικής παράδοσης, Κοζανίτες και μη, για να ανάψουν όλοι μαζί το φανό της ελπίδας και να τραγουδήσουν παραδοσιακά σκωπτικά τραγούδια.

Το μουσικό συγκρότημα «Ηχοχρώματα», καθώς και η χορευτική ομάδα του Ποντιακού Συλλόγου Μονάχου, έδωσαν τη δική τους πινελιά σε αυτήν την ιδιαίτερη βραδιά.

Ο καταξιωμένος, πλέον, «Αρχικασμιρτζής-ανεκδοτολόγος» και Ταμίας του Συλλόγου, Δημήτρης Στύλας, με αριστοφανική διάθεση έδωσε και πάλι τη δική του ξεχωριστή νότα, σπάζοντας κάθε φραγμό σεμνοτυφίας με τη δωρική του φωνή, που συνταίριαξε άριστα με αυτήν του Αντιπροέδρου Θεοδώρου (Ντιόντιου) Σιακαβάρα. Οι δυο τους έδιναν το γνωστό σύνθημα:

Μπρε, μπρε, μπρε!

και ο κόσμος επαναλάμβανε χορωδιακά με χορούς κυκλωτικούς.

Σημειωτέον: Από τους αναρίθμητους ελληνικούς συλλόγους του Μονάχου, ο Κοζανίτικος δικαιούται να καυχιέται ότι πρωτοπορεί, πέραν της ανάδειξηςς της πολιτιστικής και λαογραφικής κληρονομιάς, και σε θέματα ισότητας φύλων, εφόσον εκπροσωπείται από γυναίκα-επιστήμονα, την Αναστασία Τσενεκλίδου.

Η νεαρή Πρόεδρος, ντυμένη χίπισσα, εμφανίστηκε ιδιαίτερα χαρούμενη για την επιτυχημένη εκδήλωση.

Ανάμεσα στις γιορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, το καρναβάλι αλά Κοζάνη έρχεται να μας θυμίσει το αυτονόητο:

Ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος μόνο για να υπακούει τυφλά στις επιταγές της σύγχρονης κοινωνίας και να εργάζεται, αλλά και για να γλεντάει ενίοτε ψυχή τε και σώματι.   

Υπ’ αυτήν την έννοια, το «παρών» των Κοζανιτών στο Μόναχο αποκτάει ιδιαίτερο κοινωνιολογικό ενδιαφέρον αλλά και πολιτισμική αξία. 

Και του χρόνου!


Φωτορεπορτάζ: Αντώνιος Ευθυμίου, Jopa Arts για λογαριασό των περιοδικών ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ και ΔΡΑΧΜΗ 

Αρχισυνταξία: Δρ. Θανάσης Μπαγκατζούνης και Ιωάννα Παναγιώτου Μάμαλη

Βίντεο: Φώτης Μαράντος, Hellas TV

Πηγή αλίευσης κειμένου της Τάσας Σιόμου: «Αποκριά: Το παιγνίδι της ζωής με το θάνατο – Kοζάνη: Στην πυρά των φανών», http://kozan.gr

*Φιλαρμονική Δήμου Κοζάνης


Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ:

genima_banner_848x90

ellinikos_kinimatografos_banner