«Άιντε, να σταθώ στα πόδια μου»

Στην παρούσα στήλη δίνουμε βήμα σε ανθρώπους που μένουν και επιμένουν να δημιουργούν σε μια χώρα που καθημερινά, και μεμύριους τρόπους, σου φωνάζει:

«Φύγε. Φύγε να σωθείς»

Κάποιοι από τους τολμηρούς, κατά τον Αγγελάκα, μένουν και χτίζουν φωλιές στον ουρανό, από όπου κατεβαίνουν, μονάχα, όταν θέλουν να γελάσουν.

Άλλωστε, στην Ελλάδα των δύσκολων καιρών (βλέπε δεκαετίας του ‘60) έχουμε το εξής φαινόμενο: Στα λημέρια των Γραμμάτων και των Τεχνών φουσκώνουν ποτάμια, ενώνονται με άλλα και δύσκολα αναχαιτίζονται. Ό, τι βρουν στο διάβα τους, το ποτίζουν και εκείνο ανθεί με προδιαγραφές να στολίζει τις δισκοθήκες και τις βιβλιοθήκες του μυαλού μας για πολλά χρόνια.

Στιγμιότυπα από το βίντεο κλιπΈνα τέτοιο δημιούργημα αποτελεί το πρόσφατο τραγούδι των Λεωνίδα Μπαλάφα και Γιώργου Νικηφόρου Ζερβάκη «Να σταθώ στα πόδια μου», το οποίο μέσα σε ένα μήνα άγγιξε τα 2.000.000 προβολών στο διαδίκτυο – νούμερο ασύλληπτο για τα ελληνικά δεδομένα.

Ορμώμενες από την πεποίθηση, πως στην προκείμενη περίπτωση δεν ισχύει η αρχαία ρήση «οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ», ταξιδέψαμε μέχρι το Ηράκλειο της Κρήτης, όπου συναντήσαμε τον μελοποιό Γιώργο Νικηφόρου Ζερβάκη.Όταν ο Λεωνίδας Μπαλάφας εμπιστεύτηκε στον φίλο του Γιώργο τους στίχους του τραγουδιού, ο νεαρός τραγουδοποιός δεν άργησε να πει το «ναι». Κι έφτασε μονάχα μια φράση για να ενεργοποιηθεί το δημιουργικό του «είναι». Γιατί σε κάθε στίχο, συνήθως, κρύβεται ένας ήρωας. Αν τον ανακαλύψεις και ταυτιστείς μαζί του, τότε επαναστατεί το ταλέντο, παρασέρνοντας ανθρώπους με ίδια αντανακλαστικά. Σαν το ποτάμι που προαναφέραμε…

Το έναυσμα; Ο πέμπτος και έκτος στίχος: «Έχω πείσμα και γερό το στομάχι, σαν τον Παύλο με την κάλπικη λίρα» που παραπέμπουν στη γνωστή ταινία του Γιώργου Τζαβέλλα. Οι καλλιτέχνες εδώ ταυτίζονται με τον πρωταγωνιστή Παύλο, τον ανένταχτο καλλιτέχνη. Βγαίνουν από τα χαλάσματα, το περιθώριο, την ξενιτιά που βρίσκεται εξόριστη η ψυχή, για να εμψυχώνουν τους Έλληνες, που τόσο πολύ το έχουν ανάγκη. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι το όνομα «Παύλος» έφερε και ο πρωταγωνιστής στο ιδιαζόντως ειδεχθές έγκλημα των ακροδεξιών που συντελέστηκε πριν δύο χρόνια στη χώρα μας. Ακόμα πιο τραγικό είναι το γεγονός ότι το κόμμα που ανέλαβε την ευθύνη της δολοφονίας του καλλιτέχνη αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη δύναμη στον οίκο της δημοκρατίας, που λέγεται «Βουλή».

Εκεί ονειρεύεται να βρεθεί και ο πολιτικός στο βιντεοκλίπ του «Να σταθώ στα πόδια μου», τον οποίο βλέπουμε να εισβάλει σε ένα καφενείο στην Κρήτη. Μοιράζει χειραψίες στους θαμώνες και ευαγγελίζεται την αλλαγή. Ο πρωταγωνιστής κάθεται σε ένα τραπέζι, βουβός. Το βλέμμα του γεμάτο απαξίωση. Ο προσωπικός του εφιάλτης με τον συλλογικό εφιάλτη έχουν γίνει ένα.

Ένα γίνεται και η Ελλάδα του Γιώργου και του Λεωνίδα, η Κρήτη του 2015 με τη Γερμανία του 1938, τη Γερμανία του Μπέρτολτ Μπρεχτ:

«Φτάνει Το Νέο, το Ολοκαίνουργιο, χαιρετήστε το Νέο, γίνεται και εσείς νέοι σαν και εμάς! Κι αυτοί που ακούγανε, τίποτα άλλο δεν ακούγανε από τις κραυγές τους. Μα αυτοί που βλέπανε, βλέπανε αυτά που δεν φωνάζονταν. Έτσι το Παλιό έκανε την εμφάνισή του σε Νέο μασκαρεμένο και έφερε αλυσοδεμένο μαζί του το Νέο, να το παρουσιάσει σαν Παλιό. Το νέο βάδιζε αλυσοδεμένο και ντυμένο με κουρέλια…». Από τη συλλογή Ποιήματα του Σβέντμποργκ.

Ο πρωταγωνιστής είναι κουρασμένος, μα δεν δίνει το χέρι, ούτε ακολουθεί. Υψώνει τα χέρια, χτυπά τα πόδια στη γη, ψάχνει τα δικά του βήματα. Ο πολιτικός φεύγει ταπεινωμένος. Ο βασιλιάς είναι γυμνός.

Το δίδυμο Μπαλάφας-Ζερβάκης δεν μένει αμέτοχο. Από ρόλο παρατηρητή τους βλέπουμε, διακατεχόμενους από αισθήματα αλληλεγγύης, να τον βοηθούν να ανασηκωθεί, να θυμηθεί τα βήματα και να ξαναμπεί με τη βοήθειά τους στο χορό της ζωής – κι ας του έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο. Όμως, δεν μπορεί να δραπετεύσει από μια ιστορία, όπου πρωταγωνιστεί. Πρέπει να την αντιμετωπίσει. Πρέπει να την κοιτάξει στα μάτια και να της φωνάξει: «Ζωή, σε κέρδισα. Θα συνεχίσω τον αγώνα».

Διαποτισμένος από το πνεύμα του καζαντζακικού αγώνα που δεν χαρίζεται σε κανέναν φορμαλισμό και εξουσιαστικότητα, ο ακροατής-θεατής πουήδη βρίσκεται νοερά στη Μεγαλόνησο, βλέπει τους Κρήτες να αρνούνταιπεισματικά κάθε, έξωθεν προερχόμενη, σωτηρία. Κάθε ελπίδα.

Η μοναδική, πραγματική, ελπίδα είναι το παιδάκι που παίζει σκυφτό στη λύρα του τον πεντοζάλη. Είναι η νέα σπορά για την οποία μιλούσε ο Χαρίλαος Φλωράκης:

«Οι ζευγάδες φεύγουν, μωρέ! Η σπορά μένει. Και φουντώνει.

Και μεγαλώνει. Και καρπίζει. Και ρίχνει νέους σπόρους στη γη.

Και οι κύκλοι επαναλαμβάνονται. (…) Βλέπεις, ωρέ, αυτά τα

νιάτα γύρω σου, που νομίζεις πως είναι ξεστρατισμένα και συμ-

βιβασμένα; Κούνια που σε κούναγε. Μόλις υπάρξει μια σπίθα,

αυτά τα νιάτα θα γίνουν πυρκαγιά, θα γίνουν ηφαίστειο. Και

θα αποδειχθούν καλύτερα από τη γενιά των πατεράδων τους

και των παππούδων τους. Και θα σηκώσουν τη σημαία του

αγώνα μέχρι τον ήλιο».

Στο τέλος έρχεται η Νέμεσις. Ο πολιτικός με δυσκολία κρατιέται στη ζωή, οι αλληλέγγυοι φίλοι συνεχίζουν να χορεύουν ζωηρά και αγκαλιασμένοι. Ο πρωταγωνιστής σπάει την τηλεόραση.

Όσο το διακύβευμα της πολιτικής αποκρυσταλλώνεται σε ερωτήματα επιπέδου «μπροστά ή πίσω», «με το παλιό ή με το νέο», «δραχμή ή ευρώ», «ένα άθλιο τέλος ή μια αθλιότητα χωρίς τέλος», τόσο το αυτί του απομονώνει τον πολιτικό λόγο εκλαμβάνοντάς τον σαν ηχορύπανση.

Τόσο προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του απαξιώνοντας την κυρίαρχη ρητορική, τους εκφραστές της και τους τηλεπομπούς της, τους δημοσιογράφους σε διατεταγμένη υπηρεσία, το διεφθαρμένο πολιτικό προσωπικό αλλά κι αυτούς που δεν καταφέρνουν να πάρουν γνήσιες πολιτικές αποφάσεις σε κρίσιμες ιστορικές στιγμές.

Και τι μένει από όλο το τραγούδι; Ότι δύο νέοι, ο Λεωνίδας και ο Γιώργος, ο Γιώργος και ο Λεωνίδας τόλμησαν να κυκλοφορήσουν σε χαλεπούς καιρούς ένα ιδιαίτερα απαιτητικό βίντεο με απίστευτους συμβολισμούς (τη Νίκη της Σαμοθράκης, την πεταλούδα – την μετάλλαξη της ψυχής και τη μετάβαση από τη σκλαβιά στην ελευθερία και το σκοινί-κρεμάλα που έρχεται να θυμίσει την Ελλάδα των αυτοκτονιών) και να γράψουν ένα υπέροχο και δυνατό τραγούδι, που έρχεται σα γροθιά να σπάσει το κατεστημένο και να αναδείξει μια νέα, μια δημιουργική Ελλάδα, στην οποία «κοιλοπονάει» μια επανάσταση.

Δεν πρόκειται για εξέγερση. Εδώ επιχειρείται η ενέργεια του «επανίστασθαι». Ο Καρδιτσιώτης και ο Κρητικός καλλιτέχνης απαιτούν να αλλάξουν οι κανόνες του παιχνιδιού. Να τεθούν αυθεντικά ερωτήματα. Με τη δε φράση: «Έχετε ξεχάσει τι πάει να πει Άνθρωπος» μας καλούν να επανατοποθετήσουμε το είδος που εκπροσωπούμε, εκεί που του αξίζει.

Άλλωστε το πολιτικό πρόσωπο αδυνατεί να αρθεί στο ύψος της και να αντικαταστήσει την κυκλική συλλογιστική των πολιτικών μας αντιπάλων με τα ερωτήματα που αξιώνουν σαν απάντηση την κραυγή: «Ο άνθρωπος!».

Αυτήν, ακριβώς, την κραυγή έβγαλαν με το τραγούδι τους «Να σταθώ στα πόδια μου» δύο νέοι άνθρωποι με όνειρα, δημιουργικό πνεύμα, πείσμα και τόλμη. Αξίζει να την αφουγκραστούμε και να τους ευχηθούμε:

Καλοτάξιδο!

O Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης και η Ιωάννα Μάμαλη

O Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης γεννήθηκε στη Μεσσαρά Κρήτης και μεγάλωσε σε αγροτική οικογένεια. Η αγάπη του για τη γεωπονία, τον οδήγησαν στη Γεωπονική Σχολή του ΤΕΙ Ηρακλείου, από όπου και αποφοίτησε το 2014.

Η μεγάλη του, ωστόσο, αγάπη ήταν και παραμένει η μουσική. Η γνωριμία του με τον κόσμο του πενταγράμμου ξεκίνησε σε ηλικία μόλις εννέα ετών, όταν μαθήτευε δίπλα στον μεγάλο λυράρη και πρωτομάστορα της κρητικής μουσικής, Σπύρο Σηφογιωργάκη.

Δισκογραφικά πρωτοεμφανίστηκε το 2006 με το «Χειμώνα φέρνεις» – δίσκος διαποτισμένος με κρητικούς σκοπούς. Την ίδια χρονιά έντυσε μουσικά την παράσταση «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Γιώργου Χριστινίδη, που ανέβηκε στο Φεστιβάλ Αρχαίου Θεάτρου. Το πάθος του για ποιότητα επισφραγίζεται στο «Να σε δω να γελάς», όπου μελοποίησε στίχους του Γιάννη Θεοδωράκη.

Ο Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης συμμετείχε στη δισκογραφική δουλειά του Νίκου Σαπουντζάκη «Στον παράδεισο μια βόλτα», όπου συνυπογράφουν και ερμηνεύουν μαζί το «Κρίνα Λευκά» στο δίσκο του Νίκου Στρατάκη «Ανάσα», όπου έγραψε τους στίχους του «Ο γύρος του Θανάτου» – και του Γιώργου Μάη, όπου υπογράφει το λαϊκό τραγούδι «Μόνος δεν τα καταφέρνω».

Τον Απρίλιο του 2014 κυκλοφόρησε ο δίσκος «Μωσαϊκό» σε στίχους και μουσική του ιδίου. Στην έντεχνη αυτή δισκογραφική δουλειά συμμετέχουν οι: Βασίλης Σκουλάς, Ψαραντώνης, Νίκος Στρατάκης, Τζωρτζίνα Αλεξάκη και Gianfranco Maranco. Με τον τελευταίο ερμηνεύουν μαζί το ελληνοϊταλικό τραγούδι «Ο Φάρος/Il Faro», δίνοντας το διαπιστευτήριο ότι η μουσική του δεν γνωρίζει σύνορα, εφόσον είναι ανοιχτός σε κάθε διαπολιτισμική συνεργασία.

Η αναγνωρισιμότητά του εκτινάχθηκε στα ύψη τον Σεπτέμβριο του 2015, όταν λίγο πριν συμπληρώσει το 30ο έτος της ηλικίας του, κυκλοφόρησε το «Να σταθώ στα πόδια μου» (στίχοι: Λεωνίδας Μπαλάφας, μουσική: Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης), το οποίο έκανε μια άνευ προηγούμενου θραύση στο διαδίκτυο, εφόσον το βιντεοκλίπ σε σκηνοθεσία Θοδωρή Παπαδουλάκη εθεάθη από έναν ασύλληπτο αριθμό επισκεπτών, ενώ απέσπασε τα καλύτερα σχόλια.

Το εν λόγω τραγούδι είναι το δεύτερο μετά το «Κουρδισμένα ρολόγια», σε μουσική του ιδίου και στίχους του Άρη Τζωρτζακάκη, που ερμήνευσε ο Κρητικός τραγουδοποιός και εμπεριέχει πολιτικοκοινωνικά μηνύματα.

Παράλληλα με διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες εμφανίζεται σε μουσικές σκηνές και τοπικές εκδηλώσεις παρέα με τους: Μιχάλη Παχάκη στο λαούτο, Δημήτρη Ζωγραφάκη στην κιθάρα, Μιχάλη Μπουτσάκη στο κόντρα μπάσο και Αντώνη Πατραμάνη στα τύμπανα.

Συντάχθηκε από την JOPA arts

Leave a Reply